Będzie tylko gorzej

Sytuacja demograficzna państw Europy Środkowej, Wschodniej, Niemiec, Bałkanów i Turcji.

Wstęp
Wojciech Konończuk

Republika seniorów. Wyzwania demograficzne Niemiec
Kamil Frymark

Demografia Czech: niegdyś wzór, dziś raczej przestroga
Krzysztof Dębiec

Depopulacja Słowacji: między wsparciem dzieci a seniorów
Krzysztof Dębiec

Ukraina w obliczu katastrofy demograficznej
Jadwiga Rogoża, Marcin Jędrysiak

Wyludniający się kraj. Sytuacja demograficzna Białorusi
Kamil Kłysiński

Litwa wyludnia się bez walki
Joanna Hyndle-Hussein

Między centrum a peryferiami. Demografia litewskich Polaków
Bartosz Chmielewski

W poszukiwaniu drogi wyjścia: Łotwa wobec kryzysu demograficznego
Bartosz Chmielewski

Odsunąć kryzys demograficzny. Estonia na imigracyjnej kroplówce
Bartosz Chmielewski

Doraźna stabilność, długofalowe problemy. Sytuacja demograficzna Rosji
Katarzyna Chawryło

Znikający kraj. Mołdawia wobec katastrofy demograficznej
Kamil Całus

Trzydzieści lat kryzysu. Sytuacja demograficzna Rumunii
Kamil Całus

Postępujący spadek liczby ludności Węgier: cała nadzieja we wzroście dzietności
Ilona Gizińska

Naród w fazie topnienia. Bułgaria nad demograficzną przepaścią
Łukasz Kobeszko

Chorwacja w kryzysie demograficznym: jak zarządzać depopulacją
Paulina Wankiewicz-Kłoczko

Znikające Bałkany. Region w kryzysie demograficznym
Paulina Wankiewicz-Kłoczko

Turcja – widmo kryzysu demograficznego
Zuzanna Krzyżanowska

Trzy szczególne przypadki. Procesy demograficzne na Kaukazie Południowym
Wojciech Górecki

Niech żyje młodość! Demografia państw Azji Centralnej
Zuzanna Krzyżanowska

Europa przeżywa głęboki i narastający kryzys demograficzny, który w dającej się przewidzieć przyszłości nie znajdzie rozwiązania. Diagnoza ta wydaje się już szeroko rozpowszechniona i stała się ważnym tematem mediów i debat publicznych. Demografię można wręcz uznać za najpoważniejszy problem systemowy Starego Kontynentu, gdyż nie widać sposobu jego przezwyciężenia nawet w perspektywie wielu dekad.

Niniejsza publikacja analizuje sytuację demograficzną dwudziestu jeden państw Europy Środkowej, Wschodniej, Niemiec, Bałkanów i Turcji. Każdy z rozdziałów przedstawia ich aktualne wskaźniki ludnościowe i zmiany struktury demograficznej od 1990 r., a także ukazuje polityki przeciwdziałania spadkowi populacji oraz kwestie migracyjne. Wreszcie pokazano scenariusze dotyczące prognozowanego poziomu liczby mieszkańców w najbliższych dziesięcioleciach. Tytuł tej książki – Będzie tylko gorzej. Sytuacja demograficzna... – odzwierciedla sedno problemu.

Dwa rozdziały końcowe poświęcono sytuacji w państwach Kaukazu Południowego i Azji Centralnej, które notują (poza Armenią i Gruzją) silny wzrost demograficzny. Ich położenie w bezpośredniej bliskości Europy potencjalnie może oznaczać presję migracyjną na skalę większą, niż miało to miejsce w ostatnich latach. Analiza demografii w obu tych regionach stanowi zatem kontekst wpływający na obecną i przyszłą sytuację w krajach będących głównym tematem niniejszej publikacji.

https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2026-07-29/bedzie-tylko-gorzej