Zeewier biedt kansen voor de kas

Zeewier kweken doe je van oudsher in zee, dicht bij de kust. Eeuwenlang was dat een voordeel: je kon het eenvoudig uit het water oogsten. Maar diezelfde kustwateren staan onder druk. Bovendien kan zeewier stoffen uit het water opnemen, zoals zware metalen. Daarom zijn kwaliteit en voedselveiligheid belangrijke aandachtspunten, zeker als het gaat om menselijke voeding.

Een interessante mogelijkheid ligt, verrassend genoeg, in de kas. In het Noord-Hollandse Heerhugowaard gebeurt dat al bij Seaweedland, samen met zeewierveredelaar Hortimare. Daar telen ze zeewier in bassins met zout water, onder glas. Het water wordt in beweging gehouden, terwijl sensoren de kwaliteit helpen bewaken. De zeewieren groeien op licht, CO₂ en voedingsstoffen in het zoute water.

De cijfers zijn veelbelovend. Volgen een schatting zou één hectare zeewier in een kas tot zo’n 200.000 kilo vers zeewier per jaar opleveren. Daarmee wordt zichtbaar waarom de sector de mogelijkheden onderzoekt. Het kan niet alleen een duurzaam verhaal worden, maar mogelijk ook een nieuw verdienmodel. Er zijn nog wel vragen over de beschikbaarheid en het gebruik van zout water, de kosten en de afzetmarkt. Een opbrengst op papier maakt een teelt nog niet rendabel.

De zeewiersector leert van de tuinbouw

Wat deze ontwikkeling extra interessant maakt, is dat de zeewiersector helemaal niet bij 0 hoeft te beginnen. De Zuid-Hollandse glastuinbouw is al decennia een van de meest geavanceerde ter wereld. Telers weten hoe ze het klimaat in een kas sturen en hoe ze een gewas optimaal laten groeien. Die kennis is nu mogelijk ook bruikbaar voor zeewier.

Een mooi voorbeeld daarvan is te vinden op het World Horti Center zelf. Daar laten bedrijven zien hoe je in een gecontroleerde kasomgeving gewassen kunt kweken en kunt sturen op kwaliteit en waardevolle stoffen. Precies dat principe kan interessant zijn voor zeewier. Niet alleen de hoeveelheid oogst telt: ook eiwitten, vezels, mineralen en stoffen die worden gebruikt in cosmetica of voedselproducten kunnen waardevol zijn. Een gecontroleerde omgeving kan helpen om constanter te produceren.

Voor Zuid-Holland ligt hier een bijzondere kans. De provincie heeft een sterke glastuinbouwsector, een kust en kennisinstellingen en bedrijven die werken aan biotechnologie en nieuwe grondstoffen. Ook de Biotech Campus Delft kan mogelijk van betekenis zijn voor de verdere verwerking en ontwikkeling van zeewierproducten. Door partijen bij elkaar te brengen kan de stap van een eerste proef naar nieuwe toepassingen dichterbij komen.

Van niche naar nieuwe kansen

Het zou niet de eerste keer zijn dat een onopvallende grondstof nieuwe toepassingen krijgt. Neem hennep. Lange tijd was dat vooral bekend van touw en textiel. Inmiddels worden hennepvezels ook gebruikt voor bijvoorbeeld isolatiemateriaal en onderdelen van producten. Wat ooit een niche was, wordt zo onderdeel van nieuwe, duurzamere productieketens.

Precies die veelzijdigheid staat vanaf 27 oktober centraal op het Zeewierplein in het World Horti Center. Daar kunnen tuinders, zeewierbedrijven en onderzoekers kennis uitwisselen over zeewier als mogelijk nieuw gewas, maar ook over toepassingen als biostimulanten, voeding en verpakkingsmateriaal. Het plein biedt vooral ruimte om elkaar te ontmoeten en nieuwe kansen te verkennen.

Gedeputeerde Meindert Stolk opent het plein op 27 oktober. World Horti Center is kartrekker en exploitant; Greenport West-Holland en de European Seaweed Association (ESWA) werken mee aan het initiatief. De provincie Zuid-Holland financiert de totstandkoming en het eerste jaar van het plein. Ook ondersteunt zij de verkenning van kansrijke verbindingen tussen zeewier en tuinbouw. Daarmee sluit het initiatief aan op de ambitie om de Zuid-Hollandse tuinbouw toekomstbestendig te houden.

Meer weten? Neem dan contact op met onze beleidsadviseurs Peter Groothuis [email protected] en Marit Tazelaar [email protected].