Jesień pod znakiem żołędzi

Jesień w lasach to dla leśników czas intensywnej pracy związanej z pozyskiwaniem nasion drzew. Obfite owocowanie dębów nie zdarza się co roku, dlatego leśnicy starają się jak najlepiej wykorzystać okres urodzaju. Zebrane nasiona posłużą do produkcji sadzonek, które w kolejnych latach trafią do lasów.

Dla wielu mieszkańców lasu żołędzie są cennym źródłem pożywienia. Szczególnie upodobały je sobie dziki, które potrafią bardzo skutecznie uprzedzić leśników w zbiorach. Nie bez powodu wśród leśników funkcjonuje powiedzenie, że podczas jesiennego zbierania żołędzi najważniejsze jest zdążyć przed dzikami.

Nie każdy żołądź zostanie dębem

Nasiona przeznaczone do hodowli przyszłych pokoleń lasu nie są zbierane przypadkowo. Pozyskuje się je w specjalnie wyznaczonych drzewostanach nasiennych, gdzie rosną drzewa wyróżniające się zdrowotnością, dobrą jakością i pożądanymi cechami.

Z jednego kilograma nawet 125 sadzonek

Liczby pokazują skalę całego przedsięwzięcia. Z jednego kilograma żołędzi można wyhodować średnio około 125 sadzonek dębu. Oznacza to, że z planowanych do zebrania 55 ton nasion może powstać blisko 7 milionów młodych drzewek.

Przez kolejne dwa lub trzy lata sadzonki będą rosły na szkółkach leśnych, gdzie leśnicy zapewnią im odpowiednie warunki do rozwoju. Dopiero później zostaną posadzone w lesie.

Dlaczego dęby są tak ważne?

Dąb należy do najcenniejszych rodzimych gatunków drzew liściastych. Jest schronieniem i źródłem pokarmu dla wielu gatunków zwierząt, owadów i grzybów, a jednocześnie odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu leśnych ekosystemów.

Zwiększanie udziału dębów oraz innych gatunków liściastych jest również ważnym elementem przebudowy lasów. W północno-wschodniej Polsce duży udział mają drzewostany iglaste, przede wszystkim sosnowe. Tam, gdzie pozwalają na to warunki siedliskowe, leśnicy stopniowo zwiększają różnorodność gatunkową, wprowadzając m.in. dęby, buki i lipy.

Celem tych działań jest tworzenie lasów bardziej zróżnicowanych, stabilnych i odpornych na zagrożenia związane ze zmianą klimatu, suszami, chorobami czy gradacjami owadów.

Jesień to także czas innych nasion

Oprócz żołędzi leśnicy zbierają również nasiona innych gatunków drzew. W tym roku słabiej obrodziły buki. Przy sprzyjających warunkach nadleśnictwa RDLP w Olsztynie liczą na zebranie około dwóch ton bukwi. Znacznie lepiej wygląda sytuacja w przypadku lipy. Na plantacji nasiennej w Nadleśnictwie Olsztyn odnotowano dobry urodzaj, a planowany zbiór wynosi około 50 kilogramów nasion.

Choć żołądź wydaje się niepozorny, to właśnie od niego zaczyna się przyszły las. Dzisiejsze zbiory są inwestycją w kolejne pokolenia drzew, które przez dziesiątki, a nawet setki lat będą kształtować krajobraz i pełnić ważne funkcje przyrodnicze.