Analiza wykonania budżetu państwa
Analiza wykonania budżetu państwa to coroczny, kluczowy raport Najwyższej Izby Kontroli, który podsumowuje rezultaty kontroli budżetowych oraz wpływ realizacji założeń polityki pieniężnej Narodowego Banku Polskiego. Dokument obejmuje kontrolę finansową, zgodności i wykonania zadań, a także ocenę działań dysponentów budżetu i jednostek podległych, wraz z oceną wykorzystania środków publicznych. Wyniki poszczególnych kontroli publikowane są w wystąpieniach pokontrolnych, a całość zestawiana jest w Analizie wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2025 r., która dostępna jest w postaci tomów PDF i materiałów towarzyszących.
Kontrola wykonania budżetu państwa jest najważniejszą kontrolą przeprowadzaną corocznie przez Najwyższą Izbę Kontroli. Jej celem jest dostarczenie niezależnej i obiektywnej informacji, w jaki sposób kontrolowane jednostki oraz rząd realizują budżet państwa. Równolegle w Narodowym Banku Polskim przeprowadzana jest kontrola służąca ocenie stopnia wykonania założeń polityki pieniężnej.
Prezes NIK, wypełniając konstytucyjny obowiązek, co roku przedkłada Sejmowi na posiedzeniu plenarnym dokument Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej zawierający podsumowanie efektów jednostkowych kontroli budżetowych.
Kontrola budżetowa ma charakter kompleksowy, obejmuje zagadnienia kontroli finansowej, kontroli zgodności i kontroli wykonania zadań. Prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi założeniami metodycznymi, z zastosowaniem standardów kontroli NIK oraz międzynarodowych standardów kontroli.
Opis metodyki sporządzenia mapy wydatków publicznych w 2025 r.
NIK kontroluje działania dysponentów poszczególnych części budżetu państwa oraz wybranych dysponentów niższego stopnia. Kontroli podlega także wykonanie planów finansowych ujętych w załącznikach do ustawy budżetowej (np. państwowych funduszy celowych, agencji wykonawczych czy państwowych osób prawnych) oraz wykorzystanie środków publicznych przez inne podmioty, w tym beneficjentów dotacji i subwencji budżetowych. Liczba kontrolowanych jednostek jest corocznie określana z uwzględnieniem przepisów ustawowych i analizy ryzyka. Podmioty, które dysponują mniejszymi budżetami i poprawnie prowadzą gospodarkę finansową, są kontrolowane rzadziej, w cyklach kilkuletnich.
Wyniki poszczególnych kontroli jednostkowych przedstawiane są w wystąpieniach pokontrolnych a w przypadku części budżetowych, w których badane były jednostki podległe, sporządzane są informacje o wynikach kontroli.
W Narodowym Banku Polskim kontrolowana jest w szczególności zgodność działań podejmowanych przez organy banku z założeniami polityki pieniężnej ustalonymi przez Radę Polityki Pieniężnej oraz ich efekty.
Zbiorczo wykonanie budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej jest prezentowane w Analizie.
- Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2025 r.
- Mapa wydatków sektora publicznego (PDF)
- Analiza wykonania budżetu państwa w 2025 roku (ulotka PDF)
- Archiwum analiz wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej 1995-2024
