„Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” – Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny

Celem konkursu jest popularyzacja wiedzy o starych odmianach drzew owocowych rosnących w środowisku leśnym oraz zwrócenie uwagi na ich znaczenie przyrodnicze, historyczne i kulturowe. Konkurs ma również wspierać dokumentowanie dawnych sadów, alei i pojedynczych drzew owocowych zachowanych w krajobrazie leśnym. Uczestnicząc w konkursie, autorzy fotografii wspierają działania na rzecz ochrony i dokumentowania dawnych odmian drzew owocowych występujących w krajobrazie leśnym oraz pomagają budować społeczną świadomość dotyczącą ich znaczenia dla bioróżnorodności i dziedzictwa kulturowego.

Konkurs skierowany jest do wszystkich pełnoletnich miłośników fotografii i przyrody. Uczestnicy mogą zgłaszać fotografie przedstawiające m.in. stare drzewa owocowe rosnące w lasach i na ich obrzeżach, dawne sady przy leśniczówkach i osadach, aleje oraz drogi obsadzone drzewami owocowymi, leśne krajobrazy z udziałem drzew owocowych, a także detale przyrodnicze – kwiaty, owoce, korę czy charakterystyczny pokrój drzew.

Każdy uczestnik może zgłosić od 1 do 5 fotografii zapisanych w formacie JPG, w jakości umożliwiającej publikację i wydruk w formacie A3. Do zgłoszenia należy dołączyć formularz zgłoszeniowy, oświadczenie o udzieleniu licencji do fotografii, oświadczenie uczestnika oraz podpisaną klauzulę informacyjną RODO. Wszystkie dokumenty należy podpisać i przesłać w formie skanów razem z fotografiami drogą elektroniczną za pośrednictwem linku do transferu plików na adres: [email protected].

Termin nadsyłania prac upływa 30 września 2026 roku. Regulamin konkursu oraz szczegóły projektu dostępne są na stronie Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie.

Najciekawsze fotografie zostaną zaprezentowane podczas internetowej wystawy pokonkursowej promującej dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe leśnych sadów. Autorzy najlepszych prac otrzymają nagrody rzeczowe oraz dyplomy. Organizatorzy przewidzieli nagrody finansowe: I miejsce – 500 zł, II miejsce – 300 zł, III miejsce – 200 zł oraz wyróżnienia specjalne.

Leśne sady – więcej niż konkurs fotograficzny

Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” jest częścią projektu pod tym samym tytułem, poświęconego popularyzacji wiedzy o znaczeniu przyrodniczym i kulturowym starych odmian drzew owocowych w środowisku leśnym. Ważną częścią konkursu jest dokumentowanie historycznych śladów sadownictwa zachowanych w krajobrazie leśnym.

W ramach projektu odbędą się: konkurs fotograficzny, pokonkursowa wystawa internetowa prezentująca najciekawsze fotografie, seminarium naukowe poświęcone znaczeniu dawnych odmian drzew owocowych w środowisku leśnym oraz ich roli w krajobrazie, a także warsztaty praktyczne dotyczące pozyskiwania zrazów i szczepienia drzew owocowych planowane na styczeń 2027 roku. Warsztaty będą płatne i mają służyć praktycznemu przekazywaniu wiedzy dotyczącej rozmnażania dawnych odmian drzew owocowych oraz metod ich ochrony.

Wszystkie działania realizowane w ramach projektu mają służyć nie tylko popularyzacji wiedzy o dawnych odmianach drzew owocowych, ale również praktycznemu przekazywaniu umiejętności związanych z ich ochroną, rozmnażaniem i zachowaniem dla kolejnych pokoleń.

To kolejna inicjatywa Lasów Państwowych podejmująca temat zachowania starych sadów, drzew owocowych i ich znaczenia dla bioróżnorodności oraz dziedzictwa kulturowego polskich lasów. Leśnicy w różnych regionach Polski realizują projekty związane z odnawianiem dawnych sadów, ochroną wiekowych drzew owocowych i przywracaniem tradycyjnych odmian jabłoni, grusz czy śliw do środowiska leśnego i śródpolnego.

Przykładem takich działań są inicjatywy realizowane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Poznaniu. To właśnie dlatego Nadleśnictwo Antonin oraz Nadleśnictwo Syców – jednostki należące do RDLP w Poznaniu – znalazły się w gronie organizatorów projektu. Na terenie RDLP w Poznaniu realizowano m.in. projekt edukacyjno-przyrodniczy „Ratujemy stare odmiany jabłoni”, prowadzony przez Nadleśnictwo Jarocin, Nadleśnictwo Taczanów oraz Nadleśnictwo Krotoszyn. Działania obejmowały inwentaryzację drzew, dokumentowanie ich cech oraz pozyskiwanie zrazów do dalszego rozmnażania. W wybranych nadleśnictwach tworzone są również powierzchnie zachowawcze i kolekcje dawnych odmian pełniące funkcję lokalnych banków genów.

Podobne działania prowadzone są również przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Zielonej Górze w ramach „Regionalnego programu przywrócenia historycznych odmian drzew owocowych”. Program obejmuje sadzenie dawnych odmian w lasach, alejach i sadach, ochronę zasobów genetycznych drzew oraz rozwój sadów matecznych w szkółkach leśnych. Dzięki prowadzonym działaniom odtworzono już ponad 150 historycznych odmian drzew owocowych, takich jak kosztela, renkloda czy mirabelka. Każde nadleśnictwo RDLP w Zielonej Górze sadzi co najmniej 100 drzew owocowych rocznie, co oznacza, że do 2026 roku na terenie województwa lubuskiego posadzono około 18 tysięcy drzew dawnych odmian.

Leśnicy prowadzą również działania związane z ochroną dawnych sadów i odmian drzew owocowych na terenach górskich – m.in. w Karpatach i Sudetach. Projekty te koncentrują się na zachowaniu reliktowych sadów oraz tradycyjnych odmian przystosowanych do trudnych warunków klimatycznych. Działaniom tym towarzyszy edukacja lokalnych społeczności i promocja historycznego krajobrazu kulturowego regionów górskich.

Organizatorami konkursu są Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie, Nadleśnictwo Antonin oraz Nadleśnictwo Syców. Partnerami projektu są Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu oraz Instytut Dendrologii PAN w Kórniku.