Będzie tylko gorzej

29.7.2026

  | Ośrodek Studiów Wschodnich

 Sytuacja demograficzna państw Europy Środkowej, Wschodniej, Niemiec, Bałkanów i Turcji.


WstępWojciech Konończuk

Republika seniorów. Wyzwania demograficzne NiemiecKamil Frymark

Demografia Czech: niegdyś wzór, dziś raczej przestrogaKrzysztof Dębiec

Depopulacja Słowacji: między wsparciem dzieci a seniorówKrzysztof Dębiec

Ukraina w obliczu katastrofy demograficznejJadwiga Rogoża, Marcin Jędrysiak

Wyludniający się kraj. Sytuacja demograficzna BiałorusiKamil Kłysiński

Litwa wyludnia się bez walkiJoanna Hyndle-Hussein

Między centrum a peryferiami. Demografia litewskich PolakówBartosz Chmielewski

W poszukiwaniu drogi wyjścia: Łotwa wobec kryzysu demograficznegoBartosz Chmielewski

Odsunąć kryzys demograficzny. Estonia na imigracyjnej kroplówceBartosz ChmielewskiDoraźna stabilność, długofalowe problemy. Sytuacja demograficzna RosjiKatarzyna Chawryło

Znikający kraj. Mołdawia wobec katastrofy demograficznejKamil Całus

Trzydzieści lat kryzysu. Sytuacja demograficzna RumuniiKamil Całus

Postępujący spadek liczby ludności Węgier: cała nadzieja we wzroście dzietnościIlona Gizińska

Naród w fazie topnienia. Bułgaria nad demograficzną przepaściąŁukasz Kobeszko

Chorwacja w kryzysie demograficznym: jak zarządzać depopulacjąPaulina Wankiewicz-Kłoczko

Znikające Bałkany. Region w kryzysie demograficznymPaulina Wankiewicz-Kłoczko

Turcja – widmo kryzysu demograficznegoZuzanna Krzyżanowska

Trzy szczególne przypadki. Procesy demograficzne na Kaukazie PołudniowymWojciech Górecki

Niech żyje młodość! Demografia państw Azji CentralnejZuzanna Krzyżanowska

Europa przeżywa głęboki i narastający kryzys demograficzny, który w dającej się przewidzieć przyszłości nie znajdzie rozwiązania. Diagnoza ta wydaje się już szeroko rozpowszechniona i stała się ważnym tematem mediów i debat publicznych. Demografię można wręcz uznać za najpoważniejszy problem systemowy Starego Kontynentu, gdyż nie widać sposobu jego przezwyciężenia nawet w perspektywie wielu dekad.

Niniejsza publikacja analizuje sytuację demograficzną dwudziestu jeden państw Europy Środkowej, Wschodniej, Niemiec, Bałkanów i Turcji. Każdy z rozdziałów przedstawia ich aktualne wskaźniki ludnościowe i zmiany struktury demograficznej od 1990 r., a także ukazuje polityki przeciwdziałania spadkowi populacji oraz kwestie migracyjne. Wreszcie pokazano scenariusze dotyczące prognozowanego poziomu liczby mieszkańców w najbliższych dziesięcioleciach. Tytuł tej książki – Będzie tylko gorzej. Sytuacja demograficzna... – odzwierciedla sedno problemu.

Dwa rozdziały końcowe poświęcono sytuacji w państwach Kaukazu Południowego i Azji Centralnej, które notują (poza Armenią i Gruzją) silny wzrost demograficzny. Ich położenie w bezpośredniej bliskości Europy potencjalnie może oznaczać presję migracyjną na skalę większą, niż miało to miejsce w ostatnich latach. Analiza demografii w obu tych regionach stanowi zatem kontekst wpływający na obecną i przyszłą sytuację w krajach będących głównym tematem niniejszej publikacji.

https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2026-07-29/bedzie-tylko-gorzej