
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<tiskova_zprava>
    <titulek>
        Nadanie sali Biblioteki Głównej US imienia prof. Z. Kruszewskiego
    </titulek>
    <datum>
        8.7.2026
    </datum>
    <autor>
          | Uniwersytet Szczeciński
    </autor>
    <perex>
         Sali konferencyjnej w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Szczecińskiego nadano imię prof. Zbigniewa A. Kruszewskiego. Uroczystość, która odbyła się 2 lipca 2026 roku, była również okazją do podziękowania znamienitemu gościowi za przekazanie uczelni cennych zbiorów kartograficznych.
    </perex>
    <text>
        
Prof. dr hab. Zbigniew Antoni Kruszewski skończył niedawno 98 lat. Jest to postać wielkiego formatu. Jako powstaniec warszawski, ułan, a po wojnie emigrant polityczny, zbudował imponującą karierę akademicką, zostając wybitnym politologiem, a następnie profesorem Uniwersytetu w El Paso w Teksasie. Przez lata aktywnie działał na rzecz Polonii, pełniąc funkcję wiceprzewodniczącego Kongresu Polonii Amerykańskiej. W świecie nauki zapisał się jako pierwszy i jedyny badacz, który podjął pionierskie, systematyczne studia nad procesem kształtowania się zachodniej granicy Polski po 1945 roku.

Byłem pierwszym, który popierał nową granicę polską na Odrze. Byłem nawet oskarżony o to, że jestem agentem sowieckim, bo popieram tę granicę. Niemcy chcieli oczywiście przekonać Amerykanów, aby przedwojenna granica Niemiec została przywrócona, i chcieli jednocześnie wykończyć nas politycznie w Chicago, w centrali Kongresu Polonii Amerykańskiej. Do hotelu Hilton zaprosili 70 konsuli, ale nas nie. Kiedy zrobiliśmy naszą akcję, zmienili zdanie i powiedzieli: damy wam 8 minut przemówienia. Zabrali mi mikrofon po 5 minutach. Bo mówiłem nie o historii, nie o Chrobrym i Krzywoustym, tylko o socjologii, demografii, o przeniesieniu granicy z Kresów na zachód. Byłem przerażony, że jeśli Polska straci Kresy, to stanie się małym państwem na wzór Księstwa Warszawskiego – wspominał prof. Kruszewski.

Wiosną tego roku został jednogłośnie uhonorowany przez szczecińskich radnych tytułem Honorowego Obywatela Szczecina.

Uroczystość nadania imienia prof. Zbigniewa A. Kruszewskiego jednej z sal Biblioteki Głównej US była także okazją do podziękowań za cenny dar przekazany przez Pana Profesora. Kolekcja książek, map i atlasów znacząco wzbogaciła uniwersyteckie zbiory.

Jednym z elementów spotkania był też przedpremierowy pokaz filmu dokumentalnego „Decyzja na moście. Opowieść o Zbigniewie Anthonym Kruszewskim (2026)”. Po projekcji głos zabrała reżyserka – Monika Witkowska. Zgromadzeni goście wysłuchali także poruszających wystąpień – samego prof. Kruszewskiego oraz prof. Beaty Halickiej z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – autorki jego oficjalnej biografii pt. „Życie na pograniczach. Zbigniew Anthony Kruszewski. Biografia”. W gronie uczestników uroczystości znaleźli się przedstawiciele władz rektorskich i dziekańskich Uniwersytetu Szczecińskiego, reprezentanci środowisk naukowych uczelni, a także delegaci władz samorządowych Szczecina i regionu. Nie zabrakło również przyjaciół i współpracowników Profesora.

Wydarzenie było okazją nie tylko do wspomnień, ale przede wszystkim do uhonorowania tak wybitnej postaci.

Zachęcamy do obejrzenia relacji przygotowanej przez UNIWIZJĘ – Telewizję Uniwersytetu Szczecińskiego.

https://usz.edu.pl/nadanie-sali-biblioteki-glownej-us-imienia-prof-z-kruszewskiego


    </text>
</tiskova_zprava>
