Według organizatorów protestu już 557 firm, związków branżowych i stowarzyszeń z państw Unii Europejskiej poparło apel o przesunięcie daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia PPWR. Sygnatariusze żądają co najmniej 24 dodatkowych miesięcy oraz przeglądu części przepisów. Argumentują, że bez brakujących aktów wykonawczych i jednoznacznych metod przedsiębiorcy nie są w stanie odpowiedzialnie przygotować inwestycji. Organizacje środowiskowe odpowiadają, że odroczenie osłabiłoby reformę i premiowało firmy, które zwlekały z dostosowaniem.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, nazywane PPWR, weszło w życie 11 lutego 2025 r. Jego zasadnicza data rozpoczęcia stosowania to 12 sierpnia 2026 r., chociaż wiele szczegółowych obowiązków i celów będzie uruchamianych etapami w kolejnych latach. PPWR zastępuje dotychczasową dyrektywę opakowaniową i ma ujednolicić zasady dotyczące opakowań na całym rynku Unii Europejskiej.
Protest jest skoordynowaną akcja organizacji gospodarczych, przedsiębiorstw, izb handlowych, organizacji komunalnych i stowarzyszeń zawodowych. Apel skierowano do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli, przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy oraz premierów państw członkowskich.
Według informacji opublikowanej przez przedstawiciela Czeskiego Stowarzyszenia Gospodarki Odpadami inicjatywę poparło 557 związków, firm i stowarzyszeń z całej UE. Liczba ta pochodzi od organizatorów przedsięwzięcia. Pierwotnie apel został ogłoszony w maju 2026 r., a kolejne podmioty mogły do niego przystępować, przesyłając deklarację poparcia.
Organizatorzy domagają się dwóch zasadniczych zmian. Po pierwsze chcą przesunięcia daty 12 sierpnia 2026 r. o co najmniej 24 miesiące. Po drugie postulują przeprowadzenie ukierunkowanego przeglądu kluczowych przepisów PPWR, aby były one – jak zapisano w apelu – możliwe do wykonania, egzekwowania i zgodne z celami rozporządzenia.
Proestującym chodzi o opóźnienie „wdrożenia” PPWR. Prawnie chodzi jednak przede wszystkim o zmianę daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia, które – w odróżnieniu od dyrektywy – obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich.
Jednym z głównych argumentów inicjatorów apelu jest brak pełnego otoczenia prawnego. Sygnatariusze wskazują, że PPWR odsyła do około 30 przyszłych aktów delegowanych, wykonawczych i metodologii, których ostateczna treść nie była znana w momencie rozpoczęcia kampanii.
Ich zdaniem bez tych dokumentów firmy nie mogą bezpiecznie projektować opakowań, zmieniać linii technologicznych, przygotowywać dokumentacji ani planować wieloletnich inwestycji. Powstaje również ryzyko, że organy poszczególnych państw będą inaczej interpretować te same obowiązki, co zamiast harmonizacji doprowadzi do fragmentacji wspólnego rynku.
Sygnatariusze podkreślają również wpływ nowych przepisów na małe i średnie przedsiębiorstwa. Duże koncerny dysponują zespołami prawnymi, laboratoriami i budżetami na zmianę opakowań, natomiast mniejsi producenci często muszą korzystać z zewnętrznych doradców, laboratoriów oraz dostawców dokumentacji. Zbyt krótki czas na przygotowanie może więc prowadzić do problemów z dostępnością badań, certyfikacji i odpowiednich materiałów opakowaniowych.
W apelu wymieniono m.in. wątpliwości dotyczące metod badania PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością, zasad obliczania zawartości recyklatu, oceny przydatności opakowań do recyklingu, obowiązków związanych z ponownym użyciem i napełnianiem oraz interpretacji ograniczeń dotyczących określonych opakowań jednorazowych. Są to jednak argumenty przedstawione przez sygnatariuszy, a nie niezależnie potwierdzone ustalenia dotyczące niewykonalności całego rozporządzenia.
Komisja Europejska opublikowała 30 marca 2026 r. zestaw odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące PPWR. Następnie 5 czerwca 2026 r. opublikowano formalne wytyczne interpretacyjne odnoszące się m.in. do definicji opakowania, obowiązków poszczególnych podmiotów, ograniczeń dotyczących PFAS, wyczerpywania zapasów oraz relacji między PPWR a innymi regulacjami.
Organizatorzy protestu oceniają jednak, że dokumenty te nie rozwiązują wszystkich problemów technicznych i prawnych. Zwracają uwagę, że część wytycznych nie ma takiej samej mocy prawnej jak rozporządzenie lub akt delegowany, a część metodologii nadal ma zostać dopiero przygotowana.
To jeden z głównych punktów sporu. Przedsiębiorcy twierdzą, że bez kompletu wiążących zasad nie można egzekwować obowiązków. Z kolei zwolennicy utrzymania terminu wskazują, że nie wszystkie szczegółowe akty muszą być gotowe przed ogólną datą rozpoczęcia stosowania PPWR, ponieważ poszczególne wymagania wchodzą w życie w różnych terminach.
Apel poparty według organizatorów przez 557 podmiotów jest kolejnym etapem nacisku na instytucje UE. Pod koniec kwietnia 2026 r. osobny list w sprawie PPWR podpisało 138 przedsiębiorstw z sektora spożywczego, napojowego i opakowaniowego. Wśród sygnatariuszy znalazły się m.in. Coca-Cola, McDonald’s, Kraft Heinz, Heineken, Mondelēz oraz producenci opakowań.
Wcześniejsza inicjatywa koncentrowała się m.in. na niejasnościach dotyczących badania PFAS, definicji opakowań jednorazowych, kosztach infrastruktury ponownego użycia i braku skalowalnych alternatyw dla niektórych opakowań spożywczych. Późniejszy apel został otwarty również dla izb gospodarczych, organizacji komunalnych, stowarzyszeń zawodowych i innych podmiotów, dzięki czemu liczba deklarowanych zwolenników znacząco wzrosła.
Sygnatariusze podkreślają, że nie odrzucają celów środowiskowych PPWR. Deklarują poparcie dla ograniczania odpadów opakowaniowych, rozwoju recyklingu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Ich zdaniem dodatkowe dwa lata powinny zostać wykorzystane nie na rezygnację z reformy, lecz na uzupełnienie przepisów, przygotowanie metod oraz dostosowanie przedsiębiorstw.
Przeciwko przesuwaniu terminu wystąpiły organizacje środowiskowe i zdrowotne. Według „Packaging Insights” stanowisko w obronie obecnego harmonogramu poparło ponad 163 takich podmiotów.
Przeciwnicy odroczenia obawiają się, że ponowne otwarcie PPWR nie zakończy się wyłącznie zmianą daty, lecz doprowadzi również do osłabienia ograniczeń dotyczących PFAS, opakowań jednorazowych, minimalizacji opakowań i systemów ponownego użycia. Zwracają też uwagę, że wiele przedsiębiorstw już poniosło koszty dostosowania, a przesunięcie terminu mogłoby postawić firmy przygotowane do nowych zasad w gorszej sytuacji niż podmioty, które czekały na odroczenie.
Zero Waste Europe przekonuje, że PPWR było przedmiotem wieloletnich negocjacji między Komisją, Parlamentem i Radą UE. Według organizacji problemy wdrożeniowe powinny być rozwiązywane poprzez wytyczne, współpracę z przedsiębiorcami i jednolite egzekwowanie przepisów, a nie przez ponowne negocjowanie przyjętego już rozporządzenia.
Dla polskich producentów, importerów, sieci handlowych, firm opakowaniowych i przedsiębiorstw gospodarki odpadami spór ma znaczenie praktyczne. PPWR wpływa nie tylko na sposób projektowania i oznaczania opakowań, ale również na rozszerzoną odpowiedzialność producenta, dane o opakowaniach, zbiórkę odpadów, recykling, zawartość surowców wtórnych oraz rozwój systemów ponownego użycia.
Dodatkowe 24 miesiące pozwoliłyby przedsiębiorstwom rozłożyć inwestycje i dostosowanie dokumentacji w czasie. Z drugiej strony mogłyby także opóźnić rozwój infrastruktury recyklingu, projektowanie opakowań zgodnych z gospodarką obiegu zamkniętego oraz decyzje inwestycyjne podmiotów, które przygotowują się do obecnego harmonogramu.
Polski ustawodawca musi dostosować przepisy krajowe w obszarach pozostawionych państwom członkowskim, ale nie może samodzielnie przesunąć unijnej daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia. Taka zmiana wymagałaby działania na poziomie Unii Europejskiej.
Sam apel, niezależnie od liczby popierających go podmiotów, nie wstrzymuje stosowania PPWR. W obowiązującym prawie oraz aktualnych materiałach Komisji Europejskiej nadal widnieje data 12 sierpnia 2026 r.
Przedsiębiorstwa nie powinny zatem zakładać, że odroczenie zostanie przyjęte. Do momentu formalnej zmiany unijnych przepisów podstawą planowania powinien pozostawać obecny harmonogram. Jednocześnie skala poparcia deklarowana przez organizatorów pokazuje, że presja na Komisję Europejską i rządy państw członkowskich rośnie.
Najbliższe tygodnie rozstrzygną, czy inicjatywa doprowadzi do rzeczywistej zmiany terminu, czy jedynie do dodatkowych wytycznych, czasowego złagodzenia sposobu egzekwowania niektórych wymagań lub innych rozwiązań przejściowych. Na dziś formalna data rozpoczęcia stosowania PPWR pozostaje bez zmian.