Eurostat: zbiórka elektroodpadów rośnie. Polska osiągnęła unijny cel

W 2024 r. w Unii Europejskiej zebrano średnio 12,3 kg zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego na mieszkańca – o 0,7 kg więcej niż rok wcześniej. Opublikowane 14 października 2026 r. dane Eurostatu pokazują wzrost zbiórki, ale także utrzymujące się trudności z realizacją unijnych wymagań. Na tym tle pozytywnie wyróżnia się Polska, która osiągnęła cel obliczany względem ilości wytworzonych elektroodpadów.

W latach 2015–2024 masa sprzętu elektrycznego i elektronicznego wprowadzanego na rynek UE wzrosła z 18,1 do 32,4 kg na mieszkańca, czyli o 79 proc. Do wzrostu przyczyniły się przede wszystkim duże urządzenia, w tym pralki, zmywarki i panele fotowoltaiczne. W tym samym okresie zbiórka elektroodpadów zwiększyła się z 7,3 do 12,3 kg na osobę.

Najwięcej elektroodpadów w przeliczeniu na mieszkańca zebrano w Bułgarii – 18,9 kg, Czechach – 17,8 kg oraz Francji – 17,7 kg. Najniższe wartości odnotowano na Cyprze – 4,7 kg, w Portugalii – 6 kg i na Malcie – 6,4 kg.

Łącznie w 2024 r. na unijny rynek wprowadzono 14,6 mln ton sprzętu, a zebrano 5,5 mln ton elektroodpadów. Recyklingowi lub przygotowaniu do ponownego użycia poddano 4,5 mln ton. Statystyki zbiórki i recyklingu opisują odrębne etapy postępowania z odpadami, dlatego tych wielkości nie należy używać zamiennie.

Ocena realizacji obowiązków wymaga uwzględnienia sposobu obliczania poziomu zbierania. Dyrektywa WEEE przewiduje dwie metody: zebranie co najmniej 65 proc. średniej masy sprzętu wprowadzonego na rynek w trzech poprzednich latach albo 85 proc. masy elektroodpadów wytworzonych w danym roku. Są to alternatywne sposoby rozliczenia celu, z różnymi podstawami obliczeń.

Według pierwszej metody wskaźnik dla całej UE wyniósł w 2024 r. 39 proc. Próg 65 proc. osiągnęły Bułgaria – 83,1 proc., Słowacja – 67,2 proc., Czechy – 67 proc. i Łotwa – 65,1 proc.

Polska korzystała z drugiej metody, odnoszącej zbiórkę do masy wytworzonych elektroodpadów. Eurostat wskazuje, że spośród dziewięciu państw stosujących ją w 2024 r. cel 85 proc. osiągnęły Polska i Austria. Polski wynik należy więc oceniać według tego kryterium. Zestawienie wszystkich państw wyłącznie ze wspólnym progiem 65 proc. mogłoby prowadzić do błędnych wniosków o wykonaniu obowiązków.

W metodzie opartej na wytwarzaniu odpadów istotne znaczenie ma okres użytkowania urządzeń. Unijne zasady obliczeń uwzględniają historyczne ilości sprzętu wprowadzanego na rynek oraz jego przewidywaną żywotność. Nowa pralka czy panel fotowoltaiczny mogą służyć przez wiele lat, zanim staną się odpadem. Z tego powodu różnicy między masą nowego sprzętu wprowadzonego na rynek a masą elektroodpadów zebranych w jednym roku nie można automatycznie uznać za ilość elektroodpadów, która wymknęła się systemowi.

Eurostat zastrzega również, że dane mogą być niedoszacowane. Problemy dotyczą ujmowania transgranicznego handlu internetowego, producentów niewypełniających obowiązków oraz zbiórki i przetwarzania poza monitorowanym systemem. Ograniczenia te dotyczą zarówno statystyk sprzętu wprowadzanego na rynek, jak i zebranych elektroodpadów.

Znaczenie sprawnego systemu wykracza poza realizację wskaźników. Komisja Europejska przypomina, że elektroodpady zawierają zarówno substancje niebezpieczne, jak i cenne materiały, w tym surowce krytyczne. Poprawa zbiórki i właściwego przetwarzania służy ochronie środowiska, a jednocześnie może wzmacniać bezpieczeństwo dostaw surowców dla europejskiej gospodarki.

Dla branży gospodarki odpadami dane te są argumentem za równoległym rozwijaniem dostępnej zbiórki, zdolności do wysokiej jakości przetwarzania oraz kontroli przepływu zużytych urządzeń. W ocenie skuteczności systemu powinno się uwzględniać ilość rzeczywiście powstających odpadów, trwałość produktów i jakość sprawozdawczości. Pozwala to trafniej rozpoznać, gdzie potrzebne są inwestycje, a gdzie skuteczniejsze egzekwowanie istniejących obowiązków.

Źródło: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20261014-1?utm_source

https://odpady.net.pl/2026/10/15/eurostat-zbiorka-elektroodpadow-rosnie-polska-osiagnela-unijny-cel