Znicze pamięci w 78. rocznicę śmierci rtm. Witolda Pileckiego – Kraków, 25 maja 2026

22.5.2026

  | Instytut Pamięci Narodowej

25 maja 2026 r. – w rocznicę zamordowania z wyroku komunistycznego sądu w więzieniu na warszawskim Mokotowie rtm. Witolda Pileckiego – w całym kraju zapłoną znicze pamięci. W Krakowie o 21.30 – w godzinę śmierci bohatera, zapraszamy na krótką patriotyczną uroczystość pod jego popiersiem w parku Jordana.


Światła zapłoną również w innych miejscach w Małopolsce związanych z Rotmistrzem: Nielepicach, Alwerni, Oświęcimiu, Tyńcu, Nowym Wiśniczu, Bochni. Zapraszamy do przybycia wraz ze zniczami.

Rotmistrz Witold Pilecki
25 maja 1948 r. o godz. 21.30 komuniści zabili jednego z najdzielniejszych obrońców Niepodległej. Żołnierza Armii Krajowej, organizatora ruchu oporu w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz, uczestnika powstania warszawskiego.

Służbę Polsce rozpoczął w czasie wojny z bolszewikami w 1920 r. Walczył podczas kampanii wrześniowej 1939 r., a następnie w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego. W 1940 r., wykonując misję zleconą przez dowództwo ZWZ, dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, by zdobyć informacje o zbrodniach Niemców i zorganizować konspirację niepodległościową. Na skutek zagrożenia dekonspiracją podjął decyzję o ucieczce, którą udało mu się szczęśliwie przeprowadzić.

W 1944 r. walczył w powstaniu warszawskim, w zgrupowaniu Chrobry II. Od 1945 r. służył w 2. Korpusie Polskim we Włoszech, skąd – decyzją gen. Władysława Andersa – wrócił do Polski, by odtworzyć rozbite po działaniach wojennych struktury wywiadowcze, działające dla Rządu RP na Uchodźstwie. Został aresztowany w maju 1947 r., osadzony w areszcie śledczym przy ul. Rakowieckiej w Warszawie i poddany okrutnemu śledztwu. Mimo tortur do końca zachował żołnierską postawę. Pozostał wierny dewizie: Bóg, Honor, Ojczyzna.

Pokazowy proces przed komunistycznym sądem trwał dwa tygodnie. Rtm. Pilecki i jego podwładni zostali skazani za „szpiegostwo”. Orzeczono trzy kary śmierci i kilka długoletniego więzienia. Ostatecznie Tadeuszowi Płużańskiemu i Marii Szelągowskiej kary śmierci zamieniono na dożywotnie więzienie. Rtm. Pilecki został zamordowany strzałem w potylicę, wieczorem 25 maja 1948 r. Ciało złożono w nieoznaczonym miejscu na warszawskich Powązkach.

Przed II wojną światową Witold Pilecki gospodarował w rodzinnym majątku w Sukurczach. Organizował pomoc społeczną, kółka rolnicze i kursy przysposobienia wojskowego. Założył rodzinę. Rozwijał zdolności artystyczne: rysował, malował, pisał wiersze…

Do 1989 r. wszelkie informacje o dokonaniach i losie Witolda Pileckiego podlegały w PRL ścisłej cenzurze. W lipcu 2006 r. prezydent Lech Kaczyński, w uznaniu zasług Witolda Pileckiego i jego oddania sprawom ojczyzny, odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego. W 2013 r. został pośmiertnie awansowany na pułkownika.

Znicze pamięci w całym kraju

Alwernia, Klasztor oo. Bernardynów, pod tablicą pamiątkową o godz. 18.35
Białystok, XI LO im. rtm. W. Pileckiego przy ul. A. Grottgera 9, w którym znajduje się miejsce upamiętnienia patrona szkoły
Bochnia (woj. małopolskie), Rynek 2, tablica pamięci, godz. 11.30
Bydgoszcz, ul. Witolda Pileckiego
Chorzów-Batory, przy Dębie Pamięci „Witold”, znajdującym się na skwerze imienia rtm. Witolda Pileckiego
Częstochowa, al. Wolności 33 – tablica poświęcona rtm. Witoldowi Pileckiemu
Elbląg, skwer im. rtm. Witolda Pileckiego
Gdańsk, pomnik rtm. W. Pileckiego obok Muzeum II Wojny Światowej
Głogów– 18:00Parafia Najświeższego Serca Pana Jezusa na oś. Krzepów, uroczysta msza święta w intencji W. Pileckiego– 19:00 spotkanie w Głogowskiej Alei Pamięci przy popiersiu Rotmistrza
Goleniów, pomniki rtm. W. Pileckiego
Gorzów Wlkp., pomnik rtm. Witolda Pileckiego skwer przy ul. Władysława Jagiełły w Gorzowie Wlkp.
Gościeszowice (gm. Niegosławice), odsłonięcie upamiętnienia rtm. W. Pileckiego (21 maja 2025 r.)
Grudziądz, przy pomniku rtm. Witolda Pileckiego
Inowrocław, przy ul. rtm. Witolda Pileckiego
Iwonicz (woj. podkarpackie), Zespół Szkól im. rtm. Witolda Pileckiego pod tablicą upamiętniającą oraz muralem
Jordanów Śląski, skwer przy ul. Wrocławskiej obok Urzędu Gminy, pomnik poświęcony „Polakom, którzy zginęli w obronie Ojczyzny”
Jodłówka (woj. małopolskie), tablica pamięci rtm. Witolda Pileckiego w Publicznej Szkole Podstawowej im. rtm. Witolda Pileckiego (28 maja 2026 r.)
Katowice, tablica poświęcona rtm. Witoldowi Pileckiemu na skwerze im. rtm. Witolda Pileckiego
Kierz Niedźwiedzi, pod tablicą pamiątkową przed budynkiem Szkoły Podstawowej im. rtm. Witolda Pileckiego
Koszalin, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy ul. Rotmistrza Witolda Pileckiego 8 w Koszalinie
Kraków, pod popiersiem rtm. Witolda Pileckiego w Galerii Wielkich Polaków XX wieku, w parku Jordana o godz. 21.30
Krasocin, pod tablicą pamiątkową znajdującą się w budynku Zespołu Placówek Oświatowych im. rtm. Witolda Pileckiego w Krasocinie
Lublin, Zamek Lubelski
Łagiewniki (woj. dolnośląskie), pomnik przy placu pomiędzy ulicami Kłodzką i Nadrzeczną
Łódź, Pomnik Ofiar Komunizmu
Malbork, Plac Słowiański przy malborskich mostach
Nielepice (woj. małopolskie), Park im. rtm. Witolda Pileckiego, godz. 17.40
Nowy Wiśnicz (woj. małopolskie), Dworek w Koryznówce, godz. 12.00
Oleśnica, pomnik przy gminnej hali sportowej przy ul. Wileńskiej
Olsztynek, tablica pamięci przy Szkole Podstawowej nr 2 im. rtm. Witolda Pileckiego przy ul. Ostródzkiej 2
Opole, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy ul. rtm. Witolda Pileckiego
Oświęcim, pomnik przy Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego, godz. 19.30
Poznań, w podcieniach dziedzińca klasztoru dominikanów, pod tablicą upamiętniającą rtm. Pileckiego
Radom, pod tablicą upamiętniającą rtm. Witolda Pileckiego umieszczoną na budynku Zespołu Szkół Samochodowych w Radomiu, który jest patronem tej szkoły.
Rzeszów, pod tablicą pamięci na Osiedlu Franciszka Kotuli przy Rondzie im. rtm. Witolda Pileckiego
Szczecin, pod tablicą upamiętniającej rtm. W. Pileckiego na gmachu Technikum Ekonomicznego w Szczecinie im. rtm. Witolda Pileckiego
Śrem, Park Śremskich Odlewników, pod pomnikiem rtm. Witolda Pileckiego
Tyniec (woj. małopolskie), ul. Bogucianka 83, pod tablicą pamiątkową o godz. 10.30
Warszawa, Powązki Wojskowe, symboliczny grób rtm. Witolda Pileckiego w „Kwaterze na łączce”
Warszawa, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy Alei Wojska Polskiego na warszawskim Żoliborzu
Warszawa, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL23.05.2025, sobota– 10.30 spacer historyczny po Warszawie śladami rtm. Witolda Pileckiego – prowadzi Jarosław Wróblewski– 13.00 wykład dr Ireny Kozimali „W jakich strukturach działał Witold Pilecki po wojnie, czyli wywiad polski na Zachodzie 1945-1949”– 10.00, 12.00, 14.00, 16.00 zwiedzanie z przewodnikiem ze szczególnym uwzględnieniem historii rtm. Witolda Pileckiego24.05.2025, niedziela  – 10.00-17.00 zwiedzanie z przewodnikiem ze szczególnym uwzględnieniem historii rtm. Witolda Pileckiego (ostatnie wejście o godz. 16.00)25.05.2025, poniedziałek– 12.00 Apel Pamięci oraz ceremonia złożenia wieńców pod tablicą poświęconą pamięci Witolda Pileckiego– po uroczystości zwiedzanie Muzeum dla gości – 17.00 pokaz tryptyku filmów „Sądy ściśle jawne” oraz dyskusja, którą poprowadzi red. Rafał Dudkiewicz z udziałem:prof. Krzysztofa Szwagrzyka, dr. Bartosza Kapuściaka i sędziów Sądu Najwyższego (Centralny Przystanek Historia, ul. Marszałkowska 107)– 20.00 msza św.– po mszy przemarsz ze zniczami pod Ścianę Śmierci– 21.30 uroczystości upamiętniające rotmistrza Witolda Pileckiego w godzinie śmierciWydarzeniom towarzyszy wystawa zewnętrzna: „Witold Pilecki” (z cyklu „Biografie elementarne IPN”)
Wieluń (woj. łódzkie), przy popiersiu w parku im. rtm. Witolda Pileckiego
Wrocław, pomnik przy Promenadzie Staromiejskiej
Żeleźnikowa Wielka, Parafia św. Michała Archanioła (modlitwa o godz. 21.00), następnie zapalenie zniczy, godz. 21.30 (organizator Fundacja „Osądź mnie Boże”)
Żyznów (woj. podkarpackie), Szkoła Podstawowa im. rtm. Witolda Pileckiego, tablica upamiętniająca

https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/242734,Znicze-pamieci-w-78-rocznice-smierci-rtm-Witolda-Pileckiego-Krakow-25-maja-2026.html