Senat Uniwersytetu Wrocławskiego, na wniosek Instytutu Filologii Romańskiej (Wydział Neofilologii) i Instytutu Filologii Polskiej (Wydział Filologiczny) przyznał w październiku 2025 r. Medal Uniwersytetu Wrocławskiego Peterowi Schnyderowi, emerytowanemu profesorowi Uniwersytetu Haute-Alsace w Miluzie.
Ze względu na stan zdrowa prof. Peter Schnyder nie mógł odebrać medalu we Wrocławiu, w czasie Święta Uniwersytetu Wrocławskiego. Został mu wręczony przez dziekana Wydziału Filologicznego prof. dr. hab. Marcina Cieńskiego w Paryżu, 18 września 2026 r.
W ceremonii wzięli udział przyjaciele i współpracownicy profesora, a wśród nich inicjatorki badań prowadzonych w ramach projektu badawczego Traduction comme moyen de communication interculturelle, prof. Maryla Laurent i prof. Elżbieta Skibińska.
Prof. Peter Schnyder (ur. 1946, Oficer Orderu Palm Akademickich) jest badaczem o ogromnym dorobku z zakresu literaturoznawstwa i komparatystyki literackiej, autorem kilku książek, ponad stu artykułów naukowych, redaktorem lub współredaktorem kilkunastu tomów zbiorowych, autorem kilku edycji i krytycznych wydań korespondencji André Gide’a z rodziną, przyjaciółmi, współpracownikami. Podkreślić należy rozległość tematyki jego prac literaturoznawczych: są wśród nich studia poświęcone poezji francuskiej i frankofońskiej XX wieku, literaturze francuskiej i europejskiej końca XIX i XX wieku, europejskim transferom kulturowym, a wreszcie przekładom i tłumaczom literackim.
Wśród autorów, których twórczością zajmuje się Peter Schnyder, poczesne miejsce zajmują pisarze szwajcarscy. Nie dziwi to w dorobku badacza urodzonego w Szwajcarii i tu wykształconego, tu ukształtowanego zawodowo, który z promowania kultury swojego kraju uczynił jedną z ważnych ścieżek swej działalności i życia akademickiego. W 1995 roku został zatrudniony na Uniwersytecie Haute-Alsace (UHA) w Miluzie. W tym pogranicznym mieście – od XVI wieku powiązanym z wieloma szwajcarskimi kantonami współpracą przybierającą różne formy – podjął się stworzenia programu studiów szwajcarskich na Wydziale Literatur, Języków i Nauk Humanistycznych (Faculté des lettres, langues et sciences humaines).
Jego praca i wiedza przyniosły mu tytuł profesorski w 2002 roku, a w połączeniu ze sprawnością organizacyjną oraz takimi cechami osobistymi, jak skromność, pracowitość, zaangażowanie, otwartość, ciekawość innych i dar łączenia wokół wspólnego celu, zaowocowały powierzeniem mu w 2007 roku kierownictwa Instytutu Badań nad Językami i Literaturami Europejskimi (Institut de recherche en langues et littératures européennes, ILLE), którego pracom nadał nową dynamikę, wprowadził do nich nowe formy i tematykę; wśród nich – zagadnienia przekładu jako środka komunikacji międzykulturowej.
Najważniejszą część zainteresowań i zajęć Petera Schnydera stanowią prace związane z twórczością André Gide’a; kontynuuje je do dziś, mimo przejścia na emeryturę. Różnym aspektom pisarstwa i życia autora Lochów Watykanu poświęcił dziesiątki artykułów naukowych, inicjowanych i redagowanych tomów zbiorowych, organizowanych przez siebie międzynarodowych konferencji naukowych. Jako niestrudzony propagator dzieła pisarza i badań nad nim nadal „zaraża” swą pasją innych: badaczy dojrzałych i doktorantów, wydawców, artystów i organizatorów życia kulturalnego. W wydawnictwie Classiques Garnier stworzył serię Bibliothèque Gidienne, którą kieruje; liczy ona dziś ponad 30 tytułów – lektur obowiązkowych dla tych, którzy interesują się postacią Gide’a i jego czasami. Jest inicjatorem utworzenia w 2014 roku Nagrody Literackiej im. André-Gide’a, mającej na celu wyróżnienie dzieła w języku francuskim, którego cechami są: nowatorstwo, oryginalność formalna lub wymagający stosunek do języka. Last but not least, jest od 2013 roku prezesem Fundacji Catherine Gide, założonej w 2007 roku przez córkę laureata Nagrody Nobla, działającej na rzecz ochrony i wzmacniania dziedzictwa André Gide’a, wspierającej badania historycznoliterackie i interdyscyplinarne projekty dotyczące pisarza i jego uniwersum.
Niebagatelne znaczenie mają także zainteresowania muzyczne Petera Schnydera, który gra na fortepianie (studiował w klasie fortepianu w wiedeńskiej Akademii Muzycznej), klawesynie i organach. Przyjaciele znają jego zamiłowanie do utworów Jana Sebastiana Bacha, a znajomość muzyki objawia się także w postaci publikacji – ostatnio: Écrire avec Chopin. Frédéric Chopin dans la littérature, Paris, Champion, 2020 (wraz z Augustinem Voegele).
W tej rozległej i przynoszącej wiele ważnych dokonań działalności badawczej i organizacyjnej Petera Schnydera ważne miejsce zajmuje wieloletnia współpraca Petera Schnydera z romanistami i polonistami z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Pierwszy obszar tej współpracy tworzą badania nad różnymi formami i aspektami przekładu jako środka komunikacji międzykulturowej. W 2008 roku Peter Schnyder i kilkoro jego współpracowników i doktorantów dołączyło do prowadzonego od 1995 r. przez wrocławskich romanistów oraz polonistów z Uniwersytetu Lille, trzeciego międzynarodowego projektu badawczego Traduction comme moyen de communication interculturelle [Tłumaczenie jako środek komunikacji międzykulturowej]; od 2002 r. ma on formalną postać Réseau international de recherche et de formation à la recherche. Prace zespołu mają formę corocznych spotkań, organizowanych kolejno przez członków Réseau, poświęconych różnym aspektom przekładu jako formy komunikacji międzykulturowej, przede wszystkim między Francją („centrum”) i krajami Europy Środkowej i Wschodniej („peryferie”). Peter Schnyder od momentu dołączenia do grona koordynatorów projektu miał istotny wkład w przebieg tych spotkań, jako pomysłodawca kolejnych konferencji, a także merytoryczny, kiedy uczestniczył w nich z wystąpieniami i jako niezwykle inspirujący dyskutant, szczególnie zaś wówczas, gdy był ich organizatorem w Miluzie.
W ciągu ponad dwudziestu lat w pracach Réseau brali udział pracownicy IFR (m.in. Elżbieta Skibińska; Justyna Łukaszewicz; Natalia Paprocka; Beata Baczyńska; Elżbieta Biardzka; Marcin Kurek; Jadwiga Cook, Agata Rębkowska, Regina Solova), a także IFP (m. in. Justyna Bajda, Marcin Cieński, Wojciech Soliński) oraz innych jednostek Wydziału Filologicznego (m. in. Stanisław Bereś, Jakub Pigoń, Agnieszka Wandel). Wyniki prac publikowane są w postaci recenzowanych monografii lub numerów monograficznych czasopism; dotychczas ukazało się ich 21, w tym dwa pod współredakcją prof. Schnydera. Należałoby tu podkreślić, że tom Autour de la retraduction. Perspectives littéraires européennes, pod red. E. Monti, P. Schnyder, Orizons, Paris 2012, powstały jako pokłosie pierwszego spotkania w Miluzie w 2009 roku, stał się ouvrage de référence, cytowanym przez większość badaczy zajmujących się zjawiskiem serii przekładowych.
Drugi i nie mniej znaczący obszar współpracy Petera Schnydera z wrocławskimi badaczami stanowią działania związane z André Gide’em. Najważniejszym ich elementem była międzynarodowa konferencja „André Gide – współczesny niewspółczesny?”/”André Gide à (re)découvrir ?”, zorganizowana przez Instytut Filologii Polskiej oraz Instytut Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego w dniach 6–8 kwietnia 2017 roku, w 70. rocznicę uhonorowania André Gide’a Literacką Nagrodą Nobla. Jej uczestnicy – ponad 30 badaczy z Polski, ale i Francji, Stanów Zjednoczonych, Serbii, Maroka, Hiszpanii… zwracali szczególną uwagę na te miejsca i aspekty twórczości Gide’a, które wciąż decydują o jej spornym, niejednoznacznym statusie w historii literatury, podejmowali zwłaszcza zagadnienia sytuujące pisarza na pograniczu stylów, gatunków, idei literackich i filozoficznych. Owocem tego ważnego spotkania jest tom André Gide à (re)découvrir ? pod red. Joanny Jakubowskiej i Reginy Solovej, opublikowany w Bibliothèque Gidienne w 2020 roku.
Swoistą kontynuacją zapoczątkowanej dzięki Peterowi Schnyderowi współpracy jest zrealizowany w ramach programu POLONIUM projekt „André Gide w Polsce i we Włoszech – przekłady i recepcja francuskiego noblisty”. Wyniki badań opublikowano częściowo w serii Bibliothèque Gidienne, w tomie Échos d’André Gide (2026), pozostałe zebrane zostały w numerze Romanica Wratislaviensia 74 (2027). Choć sam Peter Schnyder nie jest członkiem zespołu realizującego projekt, wspiera go merytorycznymi dyskusjami i dofinansowaniem przez Fundację Catherine Gide.
Podkreślić należy, że prof. Peter Schnyder z wielką serdecznością dbał i wciąż dba o otwieranie dla wrocławskich badaczy dróg do współpracy, przede wszystkim w zakresie prac nad twórczością Gide’a, będąc jednocześnie autorytetem i przewodnikiem, którego życzliwość i serdeczność należy podkreślić. Rozległość wiedzy i zasług jako uczonego bowiem widoczna jest doskonale w osiągnięciach naukowych Petera Schnydera, ale dla współpracy z badaczami z Wrocławia jego cechy osobiste były i są szczególnie ważne, a nie od razu dają się dostrzec za nawet najważniejszymi publikacjami czy edycjami.
https://uwr.edu.pl/medal-uniwersytetu-wroclawskiego-dla-prof-petera-schnydera