Nadleśnictwo Hajnówka odbudowuje zbiornik w Topile

Jednym z miejsc, gdzie zmiany te są szczególnie widoczne jest zbiornik wodny w Topile. Obniżający się poziom wody nie jest jednak wyłącznie problemem samego zbiornika – stanowi odzwierciedlenie procesów zachodzących w całej zlewni rzeki Perebel.

Zbiornik Topiło zostanie odbudowany

Widząc potrzeby w tym zakresie, Nadleśnictwo Hajnówka przystąpiło do „Kompleksowego projektu adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja”. Dzięki projektowi udało się pozyskać środki z funduszy UE na odbudowę zbiornika wodnego w Topile, w tym utworzenie dodatkowego punktu czerpania wody na cele przeciwpożarowe.

Planowane zadanie obejmuje działania techniczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania całego obiektu. W pierwszej kolejności wynika to z naturalnego zużycia infrastruktury hydrotechnicznej. Przewidziano remont i uszczelnienie grobli oraz modernizację jazów, co pozwoli bezpiecznie gospodarować wodą i utrzymać właściwy poziom piętrzenia.

Więcej wody dla lasów i mokradeł

Ważnym celem przedsięwzięcia jest zwiększenie retencji wodnej i poprawa stosunków wodnych w zlewni rzeki Perebel, od której zależy ilość wody dopływającej do zbiornika. Działania mają ograniczyć zbyt szybki odpływ wód, poprawić uwilgotnienie siedlisk leśnych i mokradłowych oraz zwiększyć odporność położonych w sąsiedztwie ekosystemów Puszczy Białowieskiej na skutki zmian klimatu.

Nie mamy wpływu na ilość opadów, ale możemy sprawić, aby woda, która trafia do lasu, pozostawała w nim jak najdłużej.

Zbiornik ważny dla ochrony przeciwpożarowej

Równie ważnym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa zbiornika Topiło oraz zachowanie jego funkcji jako strategicznego punktu zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych na terenie Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska.

Dlatego w ramach zadania powstanie drugi punkt czerpania wody do celów przeciwpożarowych.

Istotnym elementem projektu jest także zabezpieczenie grobli pełniących ważną funkcję komunikacyjną. Grobla pomiędzy zbiornikiem górnym i środkowym stanowi drogę dojazdową do Topiła, natomiast grobla pomiędzy zbiornikiem środkowym i dolnym jest trasą leśnej kolejki wąskotorowej.

Ich wzmocnienie i zabezpieczenie pozwoli zachować bezpieczeństwo użytkowników oraz trwałość całej infrastruktury hydrotechnicznej.

Inwestycja w przyszłość Puszczy Białowieskiej

Efekty renaturyzacji nie będą widoczne od razu. Odbudowa zasobów wodnych jest procesem długotrwałym, a tempo zmian będzie zależało przede wszystkim od warunków pogodowych – ilości opadów, przebiegu zim oraz stopniowego nasycania gleb i siedlisk wodą.

Dlatego działania podejmowane dziś są inwestycją w przyszłość. Ich celem jest nie tylko poprawa stanu zbiornika Topiło, ale przede wszystkim zwiększenie zdolności całej zlewni do zatrzymywania wody i lepsze przygotowanie Puszczy Białowieskiej na wyzwania związane ze zmianami klimatu.

Rozpoczęły się prace przygotowawcze

Prace przygotowawcze już się rozpoczęły. Nadleśnictwo Hajnówka zleciło opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowej dla tego zadania.

Zakres prac obejmuje szczegółowe analizy hydrologiczne i środowiskowe, opracowanie koncepcji renaturyzacji zbiornika, przygotowanie operatów wodnoprawnych oraz uzyskanie wszystkich wymaganych decyzji administracyjnych, opinii i uzgodnień.

Powstanie również pełna dokumentacja projektowa, która umożliwi przeprowadzenie postępowania przetargowego i realizację robót budowlanych. To pierwszy etap działań, który pozwoli zaplanować inwestycję w sposób bezpieczny, zgodny z obowiązującymi przepisami oraz uwzględniający zarówno potrzeby ochrony przyrody, jak i funkcje przeciwpożarowe oraz komunikacyjne zbiornika Topiło.